Phil Plait (Bad Astronomy) is een bekende Amerikaanse blogger die over de wereld van de astronomie bericht. Hij schreef ook al twee bijzonder interessante boeken.
Een vriendin van hem was leerkracht van een zesde leerjaar in Austin, Texas. Toen ze haar leerlingen vertelde dat ze een vriend had die astronoom was en aangezien die leerlingen met heel wat vragen over astronomie zaten, besloten ze die vragen naar hem op te sturen die hij vervolgens in een reeks video’s beantwoordde.
Deze artikels bevatten de transcripties van die video’s, in het Spaans neergeschreven door Lourdes Cahuich, door mezelf uit de Spaanse versie vertaald en aan de hand van de originele Engelse video’s verbeterd.
In dit artikel volgt het eerste deel…
V1- Waarom noemen ze u Bad Astronomer (Slechte Astronoom)?
A1.- Wel, mijn moeder hoort het niet graag, maar de naam komt van het werken met slechte astronomie, dat wil zeggen, valse mythes en meningen over astronomie. Bijvoorbeeld de personen die geloven dat men nooit op de maan is geweest of dat je een ei enkel recht kan zetten op de eerste dag van de lente, en dergelijke. Ik praat over die foute ideeën op m’n webstek. Het is dus niet zo dat ik een slechte astronoom ben, maar dat ik over de slecht begrepen astronomie spreek; vandaar mijn bijnaam.
V2.- Bent u al eens in de ruimte geweest?
A2.- Ik zou graag eens naar de ruimte gaan, het moet fantastisch zijn om gewichtloos te zweven in een baan rond de aarde, of om een stukje voedsel omhoog te gooien en dan recht in de mond te kunnen vangen. Dat zou heel amusant zijn.
Het probleem is dat ik schrik heb in een raket te zitten, ik durf al nauwelijks in een achtbaan te zitten; dus ik zou niet zou graag in een raket zitten, al zijn er veel mensen die dat soort dingen net graag hebben. Ik ken astronauten die er gek op zijn en niet kunnen wachten om de ruimte in te gaan.
Misschien zal een van jullie op een dag de ruimte in reizen; maar dan moet er wel heel hard worden gewerkt en gestudeerd en als jullie aan de voorwaarden voldoen, dan kunnen jullie je opgeven om astronaut te worden en op een dag op de maan wandelen.
V3.- Gelooft u dat er buitenaardse wezens bestaan?
A3.- Ik denk dat het mogelijk is dat ze bestaan maar ik weet het niet zeker, en wel hierom. Wanneer ik zo oud was als jullie, wisten we nog niet af van het bestaan van andere planeten rond andere sterren maar sinds 1995 begonnen astronomen planeten rond andere sterren te vinden, hoewel de meerderheid van hen reuzeplaneten waren zoals Júpiter, voor het grootste deel uit gas bestaand, waardoor het moeilijk is ons in te beelden dat er leven zou voorkomen op zo’n planeten; maar het feit dat andere planeten werden ontdekt, wil zeggen dat ze bestaan en kunnen ontstaan en dat het een feit is dat er planeten bestaan die rond andere sterren draaien. Dat wil zeggen dat er miljarden andere planeten kunnen bestaan in ons melkwegstelsel alleen al; en er bestaan miljoenen melkwegstelsels in het heelal.
Als we naar die aantallen kijken, dan lijkt het heel waarschijnlijk dat er levende wezens bestaan in andere delen van het heelal. Maar dat ze ons bezoeken, dat geloof ik niet. Ik denk dat mochten er buitenaardse wezens zijn die ons in hun ruimtetuigen bezoeken, dan zouden we een veel beter bewijs hebben dan enkele vage foto’s en gebrekkige video’s. Misschien op een dag; de zoektocht naar buitenaardse intelligentie is een zoekprogramma dat gebruik maakt van radiogolven, grote radiotelescopen waarmee men probeert signalen van buitenaards leven op te vangen. Het is mogelijk dat we op een dag een bewijs vinden van buitenaardse intelligentie, en dat zal een hele speciale gebeurtenis zijn, maar voorlopig is er geen bewijs van. Ik hoop dat we gauw planeten kunnen vinden die lijken op de aarde, waardoor de kans op buitenaards leven sterk zou stijgen.
V4.- Dit is een van m’n favoriete vragen, als u wetenschapper was, in welk domein zou u dan willen werken?
Hubble telescoop
A4.- Wel, eigenlijk ben ik wetenschapper; ik heb een diploma astronomie en ik verrichtte enkele jaren onderzoek met de Hubble Ruimtetelescoop en ik nam deel aan enkele kleinere projecten. Nadien besefte ik dat ik graag over astronomie schreef en er met kinderen over wou spreken; ‘t is super om wetenschappelijk onderzoek te doen, het is boeiend en er valt veel te leren over het heelal; meer het is ook plezant, vooral voor personen als ikzelf, om erover te spreken en te schrijven en ervoor te zorgen dat andere mensen er geboeid door raken. Daarom besloot ik me daaraan te wijden.
V5.- Zou er leven op Mars of op een andere planeet kunnen bestaan? Welke planeet zou volgens u buitenaards leven kunnen herbergen?
A5.- Mars is een goede kandidaat voor buitenaards leven. Lang geleden, miljoenen jaren geleden, was er water op het marsoppervlak. Daar bestaan heel wat bewijzen voor; en men denkt dat waar water is, er ook leven kan zijn.
Daarom is het een goede plaats om ernaar te zoeken, en NASA en andere agentschappen bouwen ruimtesondes en detectoren die naar Mars worden gestuurd om tekenen van leven te zoeken. Het is dus waarschijnlijk dat we bewijs van leven zullen vinden. Volgens mij zullen we ontdekken dat Mars lang geleden waarschijnlijk leven herbergde maar nu niet meer. Toch zou het boeiend zijn om bewijs van huidig leven te vinden op Mars, al zijn het dan bacterieën of iets dergelijks.
Europa
Maar Mars is niet de enige plaats waar we zoeken. Er is een maan van Jupiter, Europa, die in wezen een grote bol is overdekt met ijs, en onder dat ijs ligt een oceaan van vloeibaar water; de hele maan zou een grote oceaan kunnen zijn met een bevroren oppervlak.
Er is al veel gesproken over het idee om satellieten te sturen naar Europa die door het ijsoppervlak boren naar de oceaan om daar naar bewijs van leven te zoeken.
Saturnus heeft een maan, Enceladus, die heel erg lijkt op Europa en ook over een ondergrondse oceaan met leven zou kunnen beschikken.
De grootste maan van Saturnus, Titan, heeft een dichte atmosfeer die voor het grootste deel uit methaan bestaat, en er is bewijs dat die organische koolstofmoleculen bevat die de basis vormen voor leven, waardoor het mogelijk is dat we ook daar leven vinden.
Zo zijn er heel wat plaatsen in ons zonnestelsel waar we naar leven kunnen zoeken. Wat we moeten doen is naar die plaatsen gaan en er bewijs van leven zoeken; we moeten ruimtetuigen bouwen die naar die plaatsen reizen en er tekenen van leven zoeken.
Misschien zullen we op een dag ook mensen naar die plaatsen sturen om na te gaan of we wel of niet alleen zijn in het zonnestelsel.
Maar ook als we enkel bacterieën zouden vinden, zou dat een ongelooflijke ontdekking zijn.
V6.- Zullen mensen ooit op de maan of op Mars leven?
A6.- Ja, absoluut. NASA denkt eraan opnieuw mensen naar de maan te sturen, misschien tegen het jaar 2020, en uiteindelijk ook kolonisten op Mars om er te leven. Maar dat zal veel tijd kosten. Mars ligt heel ver weg en het is niet makkelijk om er te raken. De maan is dan weer redelijk dichtbij, slechts drie dagen met een raket. Dus wie weet dat jullie dat nog zullen meemaken.
V7.- Wat is uw favoriete planeet?
A7.- Dat is makkelijk: de aarde. Omdat we hier leven en ik het hier graag heb, want er is lucht en we kunnen ademen, enzovoort. Maar als je een planeet bedoelt buiten de aarde, dan wordt het toch Saturnus, en wel omdat die planeet van die onwaarschijnlijk mooie ringen heeft. Zelfs met een kleine telescoop, zoals ik er een had toen ik klein was, kan je de mooie ringen van Saturnus zien. En nu we ruimtesondes sturen naar Saturnus, zoals de Cassini-sonde, krijgen we fantastische beelden te zien van Saturnus, haar ringen en manen. Dus ik denk dat de meeste astronomen Saturnus als hun favoriete planeet zien.
V8.- Pluto: planeet of niet?
Pluto
A8.- Goede vraag! We hebben een definitie om te bepalen wat een planeet is. Persoonlijk vind ik het wat gek om zo’n definitie te maken want het is ontzettend moeilijk. Maar er is een groep mensen in de Internationale Astronomie Unie, professionele astronomen, die een lijst maakten waaraan een hemellichaam moest voldoen om een planeet genoemd te worden. En volgens die voorwaarden is Pluto niet langer een planeet. En ik ben er min of meer mee akkoord, zelfs als je de definitie redelijk vaag houdt. Pluto is niet echt een planeet. Het is héél klein en lijkt meer op een grote brok ijs. En er zijn duizenden van deze Pluto-achtige voorwerpen te vinden buiten de baan van Pluto. Pluto lijkt dan ook gewoon een van de grotere versies. Later zullen we mogelijk nog grotere en verder afgelegen objecten vinden. Dus volgens mij is Pluto geen planeet. Maar nogmaals, het is heel moeilijk om er een definitie voor op te stellen. Maar als je vindt dat Pluto toch een planeet is, dan mag dat hoor. Maar officieel is het dus niet het geval.
Link Engelse video: http://www.youtube.com/watch?v=N2CaLLMHwZw
